Hướng dẫn
Bắt đầu nhỏ với mã 2D: in song song mã 1D và 2D cho vài SKU rồi mới triển khai
Các nhà bán lẻ đang chuyển dần sang chấp nhận mã vạch 2D tại quầy thu ngân, song song với mã EAN/UPC hiện nay — đó là mốc GS1 Sunrise 2027. Mã vạch 1D chỉ chứa GTIN. Mã 2D chuẩn GS1 chứa GTIN cùng số lô, hạn dùng, số serial và nhiều thông tin khác, vừa mở được trên điện thoại của người tiêu dùng, vừa quét được tại quầy thu ngân.
Cách an toàn nhất để chuyển đổi là không dán nhãn lại toàn bộ cùng lúc. Hãy chọn vài SKU, in cả mã 1D và mã 2D trên đó trong một thời gian, xem thực tế ở quầy thu ngân và trên điện thoại ra sao, rồi mới nhân rộng cho phần còn lại của danh mục. Bài hướng dẫn này đi qua đúng các bước đó.
Bước 1: Chọn vài SKU để bắt đầu
Chọn hai hoặc ba SKU phù hợp để thử:
- Một sản phẩm bán đều, in thường xuyên, để sớm có phản hồi khi quét.
- Một sản phẩm mà số lô hoặc hạn dùng quan trọng — thực phẩm, mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, hay bất cứ thứ gì có nguy cơ thu hồi — vì đó là nơi dữ liệu bổ sung trong mã 2D phát huy giá trị.
- Một sản phẩm có bao bì đủ chỗ cho mã thứ hai mà không phải thu nhỏ mã nào xuống dưới kích thước quét được.
Tạm thời để yên phần còn lại của danh mục. Mục đích của đợt thử là rút kinh nghiệm trên phạm vi nhỏ trước khi đưa vào các đợt in lớn.
Bước 2: Tạo mã 2D cho từng SKU thử nghiệm
Giữ nguyên mã vạch 1D đang có trên bao bì. Thêm mã 2D bên cạnh, mang cùng GTIN.
- Nhập GTIN vào trình tạo mã QR. Check digit được kiểm tra ngay khi bạn gõ, nên một chữ số gõ sai sẽ bị phát hiện trước khi in.
- Thêm dữ liệu quan trọng với sản phẩm đó: số lô, hạn dùng, số serial nếu bạn có dùng.
- Chọn cách mã hoá theo nơi bao bì sẽ được quét:
- QR GS1 Digital Link cho bao bì đến tay người tiêu dùng. Mã chứa một địa chỉ web, nên điện thoại mở ngay thông tin sản phẩm, còn máy quét hỗ trợ GS1 vẫn đọc được GTIN trong đó.
- Chuỗi phần tử GS1 (GS1 QR Code) cho nhãn kho và nhãn sản xuất, nơi máy quét đọc chuỗi dữ liệu thô thay vì mở trang web.
- Tải mã QR 2D dưới dạng PNG, miễn phí, không cần đăng ký — lượt miễn phí cho phép xem trước 10 mã khác nhau, đủ để thử các SKU thử nghiệm và giới thiệu ý tưởng với đồng nghiệp.
Trước khi in, hãy tự quét thử: một lần bằng máy quét 2D bán lẻ và một lần bằng camera điện thoại thông thường. Giữ module tối trên nền sáng, giữ nguyên vùng trống (quiet zone) quanh mã, và với bao bì bán lẻ thì kích thước module tối thiểu phải đạt mức GS1 là 0,396 mm. Mã chưa được quét thử thì chưa sẵn sàng để in.
Bước 3: Cho hai mã chạy song song một thời gian
Đây là bước nhiều đội bỏ qua, nhưng lại là lý do chính của việc bắt đầu nhỏ. Trong vài tuần, các SKU thử nghiệm mang cả hai mã:
- Mã 1D giữ cho mọi máy quét, quầy thu ngân và quy trình kho hiện có chạy đúng như trước.
- Mã 2D được quét trong thực tế — ở quầy thu ngân, trong kho, trên điện thoại — để bạn phát hiện chỗ trục trặc trước khi nó gây hậu quả.
Trong thời gian thử, hãy theo dõi những điều thực sự quyết định việc triển khai:
- Mã 2D có quét được ngay lần đầu ở quầy thu ngân không, hay thu ngân phải quay lại quét mã 1D?
- Điện thoại có mở đúng trang cho từng sản phẩm, từng lô và từng biến thể không?
- Bản in có đạt không — độ tương phản, kích thước, vị trí — trên vật liệu bao bì thật, chứ không chỉ trên màn hình?
- Dữ liệu số lô và hạn dùng trong mã có khớp với những gì hệ thống của bạn đang dùng không?
Ghi lại kết quả theo từng SKU. Chính ghi chép đó biến đợt thử thành một quy trình lặp lại được.
Bước 4: Sửa những gì đợt thử phát hiện, rồi nhân rộng
Trước hết hãy khắc phục điểm yếu trên các SKU thử nghiệm: phóng to mã, đổi vị trí, sửa trường dữ liệu, hay đổi trang mà resolver trả về. Quét thử lại sau mỗi thay đổi. Chỉ khi các SKU thử nghiệm quét tốt ở cả hai phía (quầy thu ngân và điện thoại) mới nên áp dụng cách làm này cho nhóm sản phẩm tiếp theo.
Đến lúc này thì cần tạo mã hàng loạt. Thay vì tạo từng mã một, hãy tải lên danh sách sản phẩm và tạo cả lô một lần:
- Tải lên từ CSV, Excel hoặc Google Sheets — tới 3.000 dòng mỗi lần với gói Pro, xử lý GTIN, số lô, hạn dùng và serial giống như khi tạo từng mã.
- Trước khi trả phí, bạn có thể đưa danh sách thật vào trình tạo hàng loạt, xem dòng nào hợp lệ và xem trước mã trong phạm vi lượt miễn phí: 10 lượt không cần tài khoản, thêm 10 lượt với tài khoản miễn phí sau khi xác minh email.
- Để sản xuất, gói Pro cho thêm file SVG và PDF sẵn sàng để in cho mọi mã, chức năng tải cả lô, và GS1 DataMatrix kèm HRI — định dạng mà nhiều khách hàng logistics và y tế yêu cầu.
Quy trình vẫn giống đợt thử: cùng GTIN, cùng các trường dữ liệu, cùng bước quét thử trước khi in — chỉ là áp dụng cho cả một file thay vì từng sản phẩm. Lặp lại theo từng nhóm cho tới khi phủ hết danh mục, và giữ mã 1D trên bao bì cho tới khi bạn chắc chắn mọi điểm bán đều đọc được mã 2D.
Xem toàn bộ quy trình tạo hàng loạt trong bài hướng dẫn đi kèm: Tạo mã QR 2D hàng loạt từ Excel hoặc CSV: biến danh sách sản phẩm thành 3.000 mã.
Vài nguyên tắc thực tế cho cả quá trình triển khai
- Một GTIN cho cả hai mã. Mã 2D phải mang cùng GTIN với mã 1D bên cạnh, nếu không hệ thống thu ngân và kho sẽ cho kết quả khác nhau.
- Quét thử trước mỗi đợt in. Bản xem trước trên màn hình có thể đánh lừa bạn; máy quét thì không.
- Luôn in tối trên nền sáng. Màu trang trí và logo chỉ nên dùng trên bao bì đến tay người tiêu dùng, và chỉ khi độ tương phản cao và vùng trống quanh mã còn nguyên.
- Mã là mã tĩnh. Đã tải về thì mã vẫn hoạt động kể cả khi bạn huỷ gói — dữ liệu nằm ngay trong mã, không phụ thuộc máy chủ. Dữ liệu sản phẩm không được lưu: bản xem trước vẽ trên trình duyệt của bạn, còn file trả phí được tạo trên máy chủ rồi xoá ngay.
Thử ngay với những SKU đầu tiên. Tạo và xem trước miễn phí, tải PNG một mã QR 2D miễn phí, và thử trên một sản phẩm ngay hôm nay.